اگر جرثقیل در مسیر یا حین کار دچار خرابی شود مسئولیت با کیست؟
در پروژههای عمرانی و صنعتی، تعیین مسئولیت در زمان خرابی جرثقیل چه در مسیر جابجایی به محل پروژه و چه در حین انجام عملیات، معمولاً بر اساس وضعیت بیمه، نوع قرارداد و نحوه بهرهبرداری مشخص میشود. با این حال، در رویه معمول حرفهای، نقش «بیمه تجهیزات و مسئولیت شرکت ارائهکننده جرثقیل» اهمیت تعیینکنندهای دارد.
اگر جرثقیل در مسیر یا حین کار دچار خرابی شود مسئولیت با کیست؟
چنانچه جرثقیل تحت پوشش بیمه معتبر (ماشینآلات، مسئولیت اپراتور و خسارت Third Party) باشد، مسئولیت اصلی خرابی و پیامدهای ناشی از آن غالباً بر عهده شرکت ارائهکننده جرثقیل قرار میگیرد. در این حالت، هزینههای مربوط به تعمیر، انتقال به تعمیرگاه، تأمین قطعات، و حتی خسارتهای ناشی از توقف کار، در چارچوب مفاد بیمهنامه و قرارداد، از سوی شرکت تأمینکننده یا اجاره دهنده جرثقیل پیگیری و جبران میشود. دلیل این موضوع آن است که شرکت ارائهکننده، مسئول نگهداری پیشگیرانه، سرویسهای دورهای، کنترل سلامت فنی جرثقیل و تطبیق آن با استانداردهای ایمنی است. همچنین در اغلب قراردادهای حرفهای، اپراتور نیز بهعنوان نیروی معرفی شده از سوی شرکت تأمینکننده تلقی میشود و بیمه مسئولیت او ذیل همان مجموعه فعال است.
اما در شرایطی که جرثقیل فاقد بیمه یا پوشش کافی باشد، یا بیمه تنها بخشی از تعهدات را تقبل کند، مسئولیت بهصورت قراردادی و عملی به سمت پیمانکار یا بهرهبردار پروژه منتقل میشود. در این وضعیت، هزینههای توقف کار، تعمیر یا جایگزینی دستگاه، و حتی خسارتهای تبعی ناشی از وقفه عملیات، ممکن است به عهده پیمانکار قرار گیرد؛ بهویژه اگر در قرارداد تصریح شده باشد که دستگاه بهصورت «تحویل و بهرهبرداری در محل پروژه» تحت مسئولیت کارفرما یا پیمانکار قرار میگیرد. در برخی موارد، چنانچه خرابی ناشی از شرایط بهرهبرداری نادرست، اضافهبار یا دستور کارگاهی خارج از ضوابط باشد، احتمال انتقال مسئولیت به پیمانکار بیشتر میشود.
از منظر مدیریتی، بهترین حالت زمانی محقق میشود که:
جرثقیل تحت پوشش کامل بیمه تجهیزات و مسئولیت باشد؛
حدود تعهد شرکت ارائهکننده و پیمانکار در قرارداد شفاف ذکر شود؛
گزارش کارشناسی علت خرابی مبنای تصمیمگیری قرار گیرد؛
بهطور کلی:
اگر جرثقیل بیمه باشد، مسئولیت عمدتاً بر عهده شرکت ارائهکننده و در چارچوب بیمهنامه است؛ اما در نبود بیمه یا پوشش ناکافی، مسئولیت مالی و عملیاتی معمولاً به سمت پیمانکار پروژه محول میشود. پس توصیه میشود حتما از شرکتها و مجموعههایی مانند جرثقیل هابیل، اجاره جرثقیل تقاضا کنید که خدمات بیمه دریافت کرده باشند تا خسارات حین کار را بیمه جبران کند.